Gözlük Numarası Nasıl Okunur? SPH, CYL, AXIS, ADD ve PD Açıklaması
Göz muayenesi sonrası elinize verilen reçetede yer alan kısaltmalar ilk bakışta karmaşık görünebilir. Aslında her değer belirli bir görme özelliğini ifade eder. Bu rehberde SPH, CYL, AXIS, ADD ve PD değerlerinin ne anlama geldiğini basit bir dille açıklıyoruz.
OD ve OS: Hangi Göz Hangisi?
Reçetelerde genellikle OD (oculus dexter, sağ göz) ve OS (oculus sinister, sol göz) kısaltmaları kullanılır; bazı reçetelerde bunun yerine doğrudan sağ ve sol yazabilir. Bazı sistemlerde OU (oculus uterque) her iki göz anlamına gelir.
Her göz için ayrı satırda değerler verilir çünkü iki gözün numarası birbirinden farklı olabilir.
SPH (Sferik Değer)
SPH, gözün miyop mu yoksa hipermetrop mu olduğunu ve derecesini gösterir. Başında eksi (-) işareti olan değerler miyopu (uzağı görememe), artı (+) işareti olan değerler ise hipermetropu (yakını görememe) ifade eder.
Örneğin -2.00 orta düzey bir miyopu, +1.50 ise hafif bir hipermetropu gösterir. Sayı ne kadar büyükse görme kusurunun derecesi de o kadar yüksektir.
CYL ve AXIS (Astigmatizma Değerleri)
CYL (silindirik değer), gözde astigmatizma olup olmadığını ve derecesini gösterir; astigmatizma, korneanın düzensiz kavisli olması sonucu görüntünün birden fazla noktada odaklanmasıdır.
AXIS ise CYL değeriyle birlikte kullanılır ve astigmatizmanın eksenini 0 ile 180 derece arasında belirtir. CYL değeri olmayan bir reçetede AXIS değeri de bulunmaz.
ADD ve PD
ADD (addition, ekleme), genellikle presbiyopi yaşayan kişilerde yakın mesafe için uzak numaraya eklenen ek değeri ifade eder ve progresif veya bifokal camlarda kullanılır.
PD (pupiller mesafe), iki göz bebeği arasındaki milimetrik mesafedir ve camın optik merkezinin gözle tam hizalanması için gereklidir. PD, reçetede bazen yer almaz ve optisyen tarafından ayrıca ölçülür.
Sıkça sorulan sorular
- Reçetemde CYL ve AXIS yoksa ne anlama gelir?
- Bu durum astigmatizmanızın olmadığı ya da klinik olarak anlamlı düzeyde olmadığı anlamına gelir; sadece SPH değeri ile gözlük hazırlanır.
- PD değerini kendim ölçebilir miyim?
- Yaklaşık bir fikir edinebilirsiniz ancak hassas ve doğru ölçüm için optisyenin özel cihazla yapacağı ölçüm, özellikle yüksek numaralarda ve progresif camlarda önemlidir.
- Reçetem ne kadar süre geçerli?
- Genel uygulama olarak reçeteler bir yıl geçerli kabul edilir; SGK gözlük katkısı gibi işlemlerde de reçetenin güncel tarihli olması istenir.